کلودفلر Deno را خرید؛ پایان راه Deno Deploy و آینده‌ی Durable Objects

خبر بزرگ دنیای جاوااسکریپت: رایان دال (سازنده‌ی Node.js و Deno) اعلام کرد که کل تیم Deno به Cloudflare می‌پیوندد. این فقط یک خرید ساده نیست؛ Deno عملاً تصمیم گرفته توسعه‌ی runtime و سرویس هاستینگ مستقل خودش را متوقف کند و تمام تمرکز را روی پلتفرم مشترک با Cloudflare Workers بگذارد.

خلاصه خبر

• Deno runtime یک سال دیگر با ریلیزهای ماهانه (رفع باگ و آپدیت امنیتی) پشتیبانی می‌شود؛ بعد از آن تیم Deno توسعه‌اش را تمام می‌کند. Deno متن‌باز می‌ماند و هر کسی بخواهد می‌تواند ادامه‌اش بدهد.
• Deno Deploy فقط شش ماه دیگر کار می‌کند و بعد خاموش می‌شود. برای مشتری‌های پولی، پشتیبانی مهاجرت به Cloudflare Workers در نظر گرفته شده.
• رجیستری JSR ادامه پیدا می‌کند و زیرساختش به Cloudflare منتقل می‌شود.
• پشتیبانی از rusty_v8 ادامه دارد و قرار است در workerd (runtime متن‌باز Workers) ادغام شود.
• هسته‌ی ماجرا پروژه‌ی celld است: یک باینری Rust که Durable Objects توزیع‌شده را self-hosted می‌کند و تنها وابستگی خارجی‌اش object storage است. ایده‌ها و کد celld قرار است به workerd برگردد.

رایان دال و کنتون واردا (معمار Workers) در پست مشترکی در بلاگ Cloudflare توضیح داده‌اند که هدف این است مدل برنامه‌نویسی Workers و Durable Objects به روش پیش‌فرض ساختن سرور تبدیل شود؛ چه روی شبکه‌ی Cloudflare، چه روی زیرساخت خودتان. به گفته‌ی دال، این مدل مخصوصاً برای ایجنت‌های AI جذاب است: اجرای سرورلس ارزان، state ماندگار، WebSocket و یک API سطح‌بالای جاوااسکریپت.

نظر من

راستش این خبر برای من تلخ و شیرین است. Deno خیلی از ایده‌های درست را جا انداخت: امنیت پیش‌فرض، TypeScript بدون دردسر، ابزارهای یکپارچه و کامپایل به یک فایل اجرایی. ولی واقعیت این است که رقابت با Node و Bun به‌عنوان یک runtime جداگانه، و هم‌زمان رقابت با غول‌های کلاد در هاستینگ، برای یک استارتاپ تقریباً غیرممکن بود. به نظرم تصمیم منطقی‌ای گرفتند: به‌جای یک runtime دیگر، روی یک مدل برنامه‌نویسی شرط بستند. اگر Durable Objects واقعاً با celld و workerd قابل self-host شود، این برای ما که نمی‌خواهیم قفل یک vendor شویم خبر خوبی است. اما اگر پروژه‌ای روی Deno Deploy دارید، شش ماه زمان زیادی نیست؛ همین حالا برنامه‌ی مهاجرت را بچینید. و اگر روی Deno runtime هستید، یک سال فرصت دارید تا ببینید جامعه ادامه‌اش می‌دهد یا باید به سمت Node/Bun یا Workers بروید.

منبع: بلاگ Deno – Deno is joining Cloudflare و بلاگ Cloudflare