Blog

DuckDB 2.0 آمد: حالت سرور، I/O ناهمگام و حالت مخصوص ایجنت‌های هوش مصنوعی

DuckDB 2.0.0 LTS با نزدیک به ۲۰ هزار کامیت منتشر شد: حالت کلاینت‌سرور با پروتکل Quack، I/O ناهمگام برای s3، نوع VARIANT، agent mode در CLI، پارسر جدید و Trigger. فایل‌های 2.0 در نسخه‌های قدیمی باز نمی‌شوند.

22 Oct 2026 · 3 min read · DuckDB · دیتابیس · SQL · تحلیل داده · متن‌باز · هوش مصنوعی

DuckDB 2.0 آمد: حالت سرور، I/O ناهمگام و حالت مخصوص ایجنت‌های هوش مصنوعی

DuckDB 2.0.0 با اسم رمز «Cinnamon Teal» منتشر شد و این بار خبر واقعاً بزرگ است. تیم DuckDB در اطلاعیه‌ی رسمی می‌گوید این بزرگ‌ترین ریلیز تاریخ پروژه است: نزدیک به ۲۰ هزار کامیت از نسخه‌ی 1.5، و برخلاف 1.0 که درباره‌ی پایداری بود، 2.0 یک ریلیز پر از قابلیت جدید است. ضمناً LTS است و دست‌کم تا اکتبر ۲۰۲۷ پشتیبانی می‌شود.

صفحه‌ی ریلیز DuckDB v2.0.0 در GitHub
صفحه‌ی ریلیز نسخه‌ی 2.0.0 در GitHub. منبع: GitHub / duckdb

مهم‌ترین تغییرها

  • DuckDB به‌عنوان سرور: دیتابیسی که از روز اول in-process بود، حالا با پروتکل Quack حالت کلاینت‌سرور دارد. با duckdb -serve سرور بالا می‌آید و با duckdb -connect وصل می‌شوید. دستور جدید CONNECT هم می‌تواند سشن را به PostgreSQL و MySQL وصل کند و کوئری را مستقیم روی همان سرور اجرا کند.
  • I/O ناهمگام: خواندن Parquet، CSV و فرمت خود DuckDB حالا async است؛ یعنی چند درخواست هم‌زمان در جریان است و کوئری روی s3 و object storage خیلی سریع‌تر می‌شود.
  • نوع VARIANT کامل: داده‌ی نیمه‌ساخت‌یافته مثل JSON، ولی باینری و ستونی؛ DuckDB ساختار مشترک داده را خودش تشخیص می‌دهد و فشرده و سریع ذخیره می‌کند.
  • Agent mode در CLI: وقتی ابزارهایی مثل Claude Code، Codex یا Cursor با CLI کار می‌کنند، خروجی به جدول Markdown فشرده تبدیل می‌شود، خطاها JSON می‌شوند و کوئری‌های طولانی قبل از اجرا هزینه‌ی تخمینی را اعلام می‌کنند. طبق تست تیم روی TPC-H، حجم خروجی‌ای که مدل باید بخواند ۵۹٪ کم شده.
  • پارسر جدید PEG: پارسر مشتق از PostgreSQL کنار رفت و اکستنشن‌ها حالا می‌توانند سینتکس SQL جدید اضافه کنند.
  • Trigger: بالاخره CREATE TRIGGER آمد؛ با آن حتی می‌شود materialized view را به‌صورت افزایشی نگه داشت.
  • مخزن اکستنشن اختصاصی و امضاشده برای سازمان‌ها، C API v2، و حذف کامل کتابخانه‌ی ICU (داده‌ی تایم‌زون حالا حدود ۴۵ کیلوبایت است).
نمودار گذردهی شبکه با و بدون I/O ناهمگام در DuckDB
گذردهی شبکه در طول یک کوئری، با و بدون I/O ناهمگام؛ استفاده‌ی بیشتر از شبکه و زمان کوتاه‌تر بهتر است. منبع: DuckDB Blog

تیم DuckDB طراحی I/O ناهمگام را در یک پست جداگانه توضیح داده؛ این دو نمودار تفاوت را خوب نشان می‌دهند:

نمودار خواندن همگام در DuckDB
خواندن همگام: هر درخواست باید صبر کند تا قبلی تمام شود. منبع: DuckDB Blog
نمودار خواندن ناهمگام در DuckDB
خواندن ناهمگام: چند درخواست هم‌زمان در جریان است و لایه‌ی I/O مستقل از پردازش کوئری مقیاس می‌گیرد. منبع: DuckDB Blog

قبل از آپگرید بدانید

  • نسخه‌های قبل از 2.0 نمی‌توانند فایل دیتابیسی را که 2.0 ساخته بخوانند؛ اگر چند پروسه با نسخه‌های مختلف دارید، با احتیاط جلو بروید. خود تیم پیشنهاد می‌کند برای سیستم‌های حساس تا اولین patch در نوامبر صبر کنید (راهنمای مهاجرت).
  • سینتکس قدیمی lambda (x -> x + 1) پیش‌فرض خاموش است؛ از lambda x: x + 1 استفاده کنید.
  • حالا کامپایلر C++17 لازم است، بیلد amalgamation منسوخ شده و پشتیبانی macOS اینتلی در 2.1 تمام می‌شود.
  • CLI و Python همین الان آماده‌اند؛ کلاینت‌هایی مثل Go، R و Java چند روز دیرتر می‌رسند. نسخه‌ی 1.4 تا آخر نوامبر و 1.5 تا مارس ۲۰۲۷ پشتیبانی می‌شوند.

نظر من

به نظرم مهم‌ترین بخش این ریلیز حالت سرور است. DuckDB با شعار «SQLite برای تحلیل داده» محبوب شد، ولی همیشه یک محدودیت داشت: چند نفر یا چند سرویس نمی‌توانستند راحت به یک دیتابیس وصل شوند. با Quack و CONNECT، DuckDB عملاً وارد زمین PostgreSQL و ClickHouse می‌شود و این برای تیم‌های کوچک که نمی‌خواهند یک انبار داده‌ی سنگین راه بیندازند خبر خیلی خوبی است.

Agent mode هم نشان می‌دهد ابزارهای توسعه دارند برای مصرف‌کننده‌ی جدیدشان، یعنی ایجنت‌های هوش مصنوعی، بازطراحی می‌شوند. خروجی کم‌حجم‌تر یعنی توکن کمتر و خطای کمتر، و انتظار دارم ابزارهای CLI دیگر هم به‌زودی همین کار را بکنند. توصیه‌ی عملی من: برای پروژه‌های تحلیلی جدید همین حالا 2.0 را امتحان کنید، ولی روی پروداکشن تا patch نوامبر صبر کنید و قبلش حتماً از فایل‌های دیتابیس بکاپ بگیرید، چون برگشت به نسخه‌ی قدیمی ساده نیست.

منابع: اطلاعیه‌ی DuckDB 2.0 · پست I/O ناهمگام · Release notes در GitHub · راهنمای مهاجرت · بحث Hacker News

Comments0

Comments +

00

No comments yet — be the first. هنوز نظری ثبت نشده؛ اولین نفر باش.

Leave a comment

0 / 2000