Blog

زبان Goose آمد: زبان سیستمی بدون heap و GC که می‌گوید از C++ و Rust سریع‌تر است

Wouter van Oortmerssen، سازنده‌ی FlatBuffers و Lobster، زبان Goose را منتشر کرد: memory-safe بدون heap، GC و lifetime annotation، با کامپایلری که تقریباً کامل با AI نوشته شده. خلاصه و نظر من.

25 Oct 2026 · 3 min read · Goose · زبان برنامه‌نویسی · Rust · C++ · مدیریت حافظه · هوش مصنوعی

زبان Goose آمد: زبان سیستمی بدون heap و GC که می‌گوید از C++ و Rust سریع‌تر است

Wouter van Oortmerssen، همان کسی که FlatBuffers را در گوگل ساخت و زبان Lobster را نوشت، زبان تازه‌اش Goose را منتشر کرده: یک زبان سیستمی memory-safe که نه heap دارد، نه garbage collector، نه reference counting و نه lifetime annotation. ادعایش هم کم نیست: در بنچمارک‌های خود پروژه از C++ و Rust سریع‌تر است و حافظه‌ی کمتری می‌خورد. خبر دیشب در هکرنیوز با بیش از ۳۰۰ امتیاز و ۲۰۰ کامنت بالا آمد و خود نویسنده هم آنجا AMA گذاشت.

ریپازیتوری aardappel/goose در گیت‌هاب
ریپوی Goose در گیت‌هاب؛ کامپایلری حدود سی هزار خط C++ با لایسنس Apache 2.0. منبع: GitHub

ایده‌ی اصلی: همه‌چیز روی چند data stack

  • بدون heap: هر مقدار پویا روی یکی از چند «data stack» زندگی می‌کند که کامپایلر به‌صورت ایستا تعیینشان می‌کند. رشد یعنی جلو بردن یک pointer و آزادسازی یعنی خروج از scope؛ آزاد کردن یک ساختار میلیون‌عنصری فقط یک store است.
  • reference ها با رشد آرایه خراب نمی‌شوند: چون چیزی جابه‌جا نمی‌شود، جایی که در C++ باید reserve کنید یا در Rust ایمن سراغ ایندکس u32 بروید، اینجا همان reference تایپ‌دار را نگه می‌دارید.
  • ایمنی بدون annotation: نه lifetime syntax، نه قوانین aliasing و نه unsafe. کامپایلر خودش می‌فهمد هر reference به چه چیزی ریشه دارد.
  • داده‌ی تودرتو inline می‌ماند: رشته، آرایه‌ای از رشته‌ها و رکوردهای با فیلد متغیر، همه یک بلوک پیوسته‌اند. با relative referenceهای ۱ تا ۴ بایتی، ساختار داده خودش فرمت فایل است: ذخیره یعنی write و بارگذاری یعنی read به‌علاوه‌ی یک اعتبارسنجی.
  • threadهایی که هیچ چیز را share نمی‌کنند: هر worker یک برنامه‌ی جدا با حافظه‌ی خودش است؛ data race، lock و atomic در زبان وجود ندارد.
  • خروجی C: Goose به یک فایل C کامپایل می‌شود و با TinyCC داخلی، برنامه را بدون مرحله‌ی build هم اجرا می‌کند.

عددها و هزینه‌ها

طبق صفحه‌ی پروژه، میانگین هندسی روی ۱۶ بنچمارک: حدود ۳.۵ برابر سریع‌تر از C++ معمولی، حدود ۱.۲۵ برابر از C++ دست‌بهینه و ۱.۱۳ تا ۱.۱۹ برابر از بهترین Rust ایمن، با ۱.۲۵ تا ۱.۹۵ برابر حافظه‌ی کمتر. خود پروژه هزینه‌ها را هم صادقانه نوشته: closure فرارکننده، function pointer و dynamic dispatch ندارید، کامپایل فقط whole-program است و توابع بازگشتی نمی‌توانند داده‌ی قابل‌رشد را از روی فراخوانی بازگشتی عبور دهند.

لوگوی زبان Goose
لوگوی Goose. منبع: aardappel.github.io/goose

بخش جنجالی: تقریباً کل کد را AI نوشته

در بخش History پروژه، نویسنده صراحتاً گفته طراحی زبان مال خودش است (از چند سال پیش) ولی پیاده‌سازی کامپایلر، بنچمارک‌ها، سمپل‌ها و مستندات را «Claude Fable» انجام داده و او به آن گفته سبک و ساختار کامپایلر Lobster را تقلید کند. همین باعث شد کامنت‌های هکرنیوز دو دسته شوند: عده‌ای ذوق‌زده‌ی مدل حافظه‌اند، عده‌ای می‌گویند صفحه‌ی معرفی بوی متن تولیدی می‌دهد و بنچمارک‌های «C++ دست‌بهینه» را زیر سؤال برده‌اند.

نظر من

به نظرم این یکی از جالب‌ترین ایده‌های زبان‌نویسی امسال است، دقیقاً چون یک trade-off واقعی می‌کند: به‌جای اینکه مثل Rust بار اثبات lifetime را روی دوش برنامه‌نویس بگذارد، دست برنامه‌نویس را در الگوهایی مثل closure و dispatch پویا می‌بندد و در عوض حافظه را تقریباً رایگان می‌کند. برای بازی، پردازش داده و سیستم‌هایی که ساختارشان از قبل معلوم است، این معامله‌ی خوبی است؛ برای یک وب‌سرور معمولی احتمالاً نه.

بنچمارک‌های «ما از Rust سریع‌تریم» را همیشه با احتیاط بخوانید، مخصوصاً وقتی بنچمارک‌ها را همان تیم نوشته. ولی نکته‌ی بزرگ‌تر برای من این است که یک طراح باتجربه، ایده‌ای را که سال‌ها برای پیاده‌سازی‌اش وقت نداشت، با AI به یک کامپایلر سی‌هزارخطی با تست و CI رسانده. این یعنی آدم‌هایی که ایده‌ی خوب دارند ولی وقت ندارند، حالا می‌توانند ایده‌هایشان را واقعاً بسازند. کیفیت نهایی هنوز به طراح بستگی دارد، نه به مدل.

منبع: سایت رسمی Goose · ریپوی گیت‌هاب · بحث هکرنیوز

Comments0

Comments +

00

No comments yet — be the first. هنوز نظری ثبت نشده؛ اولین نفر باش.

Leave a comment

0 / 2000