Blog

اوبونتو 26.10 Stonking Stingray منتشر شد: Myna با AI محلی، coreutils با Rust و کرنل 7.3 پیش از انتشار

کنونیکال اوبونتو 26.10 را با GNOME 51، ابزار گفتار به متن محلی Myna، تکمیل مهاجرت به coreutils نسخه‌ی Rust، dbus-broker، امضای پست‌کوانتومی بسته‌ها و کرنل 7.3 که هنوز در RC است منتشر کرد.

17 Oct 2026 · 3 min read · اوبونتو · لینوکس · Canonical · GNOME · Rust · متن باز · هوش مصنوعی

اوبونتو 26.10 Stonking Stingray منتشر شد: Myna با AI محلی، coreutils با Rust و کرنل 7.3 پیش از انتشار

کنونیکال روز ۱۵ اکتبر اوبونتو 26.10 با اسم رمز Stonking Stingray را منتشر کرد. یک نسخه‌ی interim با ۹ ماه پشتیبانی (تا ژوئیه‌ی ۲۰۲۷)، ولی برخلاف خیلی از نسخه‌های میانی، این یکی واقعاً حرف برای گفتن دارد: اولین قدم جدی AI روی دسکتاپ اوبونتو، تکمیل مهاجرت به ابزارهای Rust، امضای پست‌کوانتومی بسته‌ها و یک کرنل که هنوز رسماً منتشر نشده!

دسکتاپ اوبونتو 26.10 Stonking Stingray
دسکتاپ پیش‌فرض اوبونتو 26.10 با والپیپر جدید Stingray — منبع: Canonical

مهم‌ترین تغییرات

  • Myna؛ تبدیل گفتار به متن با مدل محلی: یک ابزار dictation که با LLM روی خود دستگاه کار می‌کند و داده‌ای به ابر نمی‌فرستد. فعلاً «technology preview» و اختیاری است؛ با Super+J صدا می‌زنید و حرف می‌زنید. کنونیکال می‌گوید تا 28.04 LTS پیش‌فرض می‌شود و هدف بلندمدت این است که بگویید «ببین چرا تست‌هایم فیل می‌شوند» و سیستم خودش دست‌به‌کار شود.
  • کرنل 7.3 پیش از انتشار: چرخه‌ی تند کرنل باعث شد 7.2 کهنه باشد و 7.3 هنوز در RC7؛ کنونیکال ریسک کرده و همان RC را گذاشته و بعداً به نسخه‌ی نهایی آپدیت می‌کند.
  • GNOME 51: دسکتاپ روان‌تر، مدیریت بهتر نمایشگر و HDR، دستیار tiling جدید شبیه ویندوز، و بهبودهای دسترس‌پذیری از جمله پشتیبانی بهتر Orca از اپ‌های Flutter.
  • Rust همه‌جا: مهاجرت به coreutils نسخه‌ی Rust (uutils) کامل شد و حتی daemon همگام‌سازی NTP هم Rust شده.
  • dbus-broker به‌جای dbus-daemon با حسابرسی پیام به‌ازای هر اپ، تا یک برنامه نتواند کل دسکتاپ را قفل کند؛ به‌همراه systemd 261.3.
  • امنیت: امضای پست‌کوانتومی بسته‌ها، پشتیبانی گسترده‌تر از رمزنگاری کامل دیسک مبتنی بر TPM، و ورود با Microsoft Entra ID همراه با MFA و بدون رمز.
  • سرور: AMD ROCm 10.0، OpenSSL 4، OpenSSH 10.5 و ابزار Rust به نام upki برای ابطال گواهی‌ها.
Myna speech-to-text در اوبونتو
Myna، ابزار گفتار به متن محلی اوبونتو، حالا به‌صورت پیش‌نمایش در دسترس است — منبع: Ubuntu Blog

تست The Register نشان می‌دهد Myna هنوز خام است: با میکروفون داخلی لپ‌تاپ دقتش ضعیف بود، با هدست USB خیلی بهتر شد، علائم نگارشی و دستورهایی مثل «new line» را نمی‌فهمد و حدود یک گیگابایت وابستگی و فایل مدل دانلود می‌کند. ولی برای یک پیش‌نمایش، کار می‌کند.

نشست GNOME 51 در اوبونتو 26.10
نشست GNOME 51 در Stonking Stingray، حتی روی GPUهای قدیمی بدون درایور رسمی هم خوب کار می‌کند — منبع: The Register / Liam Proven

بازگشت فلیورها

همه‌ی فلیورها هم آپدیت شده‌اند: Kubuntu با Plasma 6.7.5 که آخرین نسخه‌ی Plasma با پشتیبانی X11 است، بازگشت Ubuntu MATE بعد از جا ماندن از LTS، و Ubuntu Unity که حالا ترمینال و فایل‌منیجر پروژه‌ی Lomiri را آورده و نسخه‌ی minimalش اصلاً Snap ندارد. Budgie، Cinnamon و Lubuntu (با LXQt 2.4) هم آخرین نسخه‌ی دسکتاپ‌هایشان را گرفته‌اند. در همین حال Fedora 45 حدود یک هفته عقب افتاده.

Ubuntu Unity 26.10 با ترمینال Lomiri
Ubuntu Unity 26.10 با ترمینال جدید Lomiri — منبع: The Register
Ubuntu MATE 26.10
بازگشت Ubuntu MATE با همان دو پنل سبز آشنا — منبع: The Register

نکته برای ارتقا: نسخه‌های LTS به‌صورت پیش‌فرض پیشنهاد ارتقا به interim نمی‌دهند و باید خودتان فعالش کنید. اگر روی 26.04 رمزنگاری TPM را فعال کرده‌اید، فعلاً نمی‌توانید ارتقا بدهید. Ubuntu Pro هم روی نسخه‌های interim در دسترس نیست.

نظر من

برای من جذاب‌ترین بخش این نسخه Myna نیست، تغییرات زیر کاپوت است: coreutils با Rust، dbus-broker، امضای پست‌کوانتومی و OpenSSL 4. این‌ها همان چیزهایی‌اند که دو سال دیگر در LTS بعدی روی سرورهای همه‌مان می‌نشینند، پس الان وقت تست کردن اسکریپت‌ها و pipelineهاست؛ مخصوصاً اگر جایی به رفتار دقیق GNU coreutils تکیه کرده‌اید.

درباره‌ی Myna هم، این‌که کنونیکال AI را با دسترس‌پذیری و مدل محلی شروع کرده تصمیم درستی است؛ خیلی بهتر از چسباندن یک چت‌بات ابری به دسکتاپ. ولی رویای «به سیستم‌عامل بگو تست‌هایم را درست کن» هنوز خیلی دور است. و انتشار یک کرنل RC در نسخه‌ی رسمی؟ برای interim قابل‌قبول است، ولی من روی سرور production فعلاً روی 26.04 LTS می‌مانم.

منابع: Ubuntu Blog، یادداشت‌های انتشار 26.10، The Register

Comments0

Comments +

00

No comments yet — be the first. هنوز نظری ثبت نشده؛ اولین نفر باش.

Leave a comment

0 / 2000